AVRUPA BİRLİĞİNDE HAFİF TİCARİ ARAÇLARA İLİŞKİN YÜRÜRLÜĞE GİREN AKILLI TAKOGRAF DÜZENLEMELERİ HAKKINDA BİLGİLENDİRME

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından Odamıza iletilen yazıya istinaden;

Ülkemizde sayısal takograf sistemine ilişkin kart başvurusu, kişiselleştirme, dağıtım ve sertifikasyon altyapısına yönelik iş ve işlemler, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Birliğimiz arasında imzalanan Protokol kapsamında 2010 yılından bu yana Birliğimiz tarafından gerçekleştirilmektedir.

Bu kapsamda, ülkemizin taraf olduğu Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Taşıtlarda Çalışan Personelin Çalışmalarına İlişkin Avrupa Anlaşması (AETR) ile Avrupa Birliği mevzuatında sayısal takograf uygulamalarına ilişkin meydana gelen gelişmeler Birliğimiz tarafından yakından takip edilmektedir.

Avrupa Birliği tarafından kabul edilen Mobilite Paketi kapsamında, uluslararası eşya taşımacılığında kullanılan ağırlığı 2,5 ve 3,5 ton arasındaki hafif ticari araçlara (Light Commercial Vehicles-LCV) yönelik akıllı (smart) takograf uygulamasına ilişkin düzenlemeler 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu düzenlemelerin yürürlüğe girmesini müteakip, uygulamanın kapsamına ilişkin olarak sektörde farklı değerlendirmelerin yapıldığı, özellikle hafif ticari araçlar ile bu araçları kullanan sürücüler açısından sayısal takograf sistemiyle ilgili bilgi kirliliği oluştuğu görülmektedir.

Avrupa Birliği mevzuatı uyarınca, hafif ticari araçlara ilişkin takograf yükümlülüğü; yalnızca ilgili düzenlemelerde öngörülen şartların birlikte sağlandığı belirli hafif ticari araçlar için söz konusu olup, aracın belirli bir ağırlık aralığında bulunması (2,5 ila 3,5 ton arası) ya da uluslararası taşıma veya kabotaj faaliyeti gerçekleştirmesi tek başına sayısal takograf yükümlülüğü doğurmamaktadır.

Diğer taraftan, başta akıllı (smart) takograf ile ilgili olmak üzere, Avrupa Birliği tarafından yürürlüğe konulan söz konusu düzenlemeler, hâlihazırda Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Taşıtlarda Çalışan Personelin Çalışmalarına İlişkin Avrupa Anlaşması (AETR) kapsamına dâhil edilmemiştir.

Bu itibarla, söz konusu düzenlemelerin yalnızca Avrupa Birliği'nde yürürlüğe girmiş olması nedeniyle, ülkemizde tescilli hafif ticari araçlar ve bu araçları kullanan sürücüler açısından yeni bir sayısal takograf yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Konuya ilişkin olarak, Avrupa Birliği düzenlemelerinin kapsamı ile farklı taşıma senaryoları bakımından takograf yükümlülüğünün değerlendirilmesine yönelik hazırlanan kılavuz ekte sunulmaktadır.

Bilgilerinize sunarız.


EK: Klavuz